Je moet je er thuis voelen, zonder dat je direct bij iedereen over de vloer komt om een bakje koffie te doen. Maar als er wat is, als er iets georganiseerd moet worden, dan probeer je er voor elkaar te zijn.

Het aardige van dit thema is dat hieruit blijkt dat de vrede niet alleen een thema is dat over ver weg gaat. De vrede gaat, met dit thema, niet alleen over Afrika, Azië, Iran of Afghanistan. Het gaat niet over ingewikkelde militaire politiek. Het gaat over onszelf! Het gaat over onze directe omgeving! Over onze buurt! Over de vraag hoe wij buren willen zijn, hoe wij buren kunnen zijn. Vrede gaat dan over het alledaagse! Over aan de ene kant het omzien naar elkaar, de zorg voor elkaar. Maar tegelijkertijd een zorg die niet beklemmend mag worden. Zonder dat wij beledigd te raken, moet de ander ook kunnen bedanken voor de zorg die wij willen geven.

Het gaat ook over hoe iemand zijn leven wil inrichten, ook al kijken we daar van de buitenkant misschien wat vreemd tegen aan. Daarmee gaat het ook over de ruimte die we elkaar willen en kunnen geven, om anders te zijn. Een ieder van ons wil het leven inrichten op een manier die bij ons past, waar wij ons veilig bij voelen, ook al is dat voor de ander, voor de buurt misschien, inderdaad niet gebruikelijk.

Het is een beeld van rust en vrede. Een beeld van mooi weer, een wolkenloze, onbezorgde hemel. Maar tegelijkertijd, we kennen allemaal  de dorpsroddels, we kennen allemaal de vernietigende blikken, de afgewende hoofden, de vragende ogen.  En laten we niet denken dat dat bij ons niet gebeurt. Laten we niet denken dat de ander daar niets van merkt en dat je er zelf geen last van hebt als het jou overkomt. En laten we niet denken dat wij dat dan van ons af kunnen laten glijden en dat het ons niet raakt.  Vaak onbewust, maar zeker ook bewust heeft het invloed op ons.  We worden angstig en achterdochtig en komen in een isolement. En uiteindelijk lopen we het risico dat we vreemdeling worden in onze eigen buurt. En wat ons kan overkomen, kan onze buren ook overkomen.  Onder de oppervlakte van rust en vrede, van een wolkenloze hemel kan het broeien.  Het is iets te gemakkelijk is om dan altijd maar naar de ander te wijzen, dat hij of zij zich maar moet aanpassen aan ons.

Ik heb gelezen uit het boek Amos. Dat lijkt zo ver weg. Uit een ver vervlogen tijd. Maar toch is het dat niet. Amos loopt door zijn dorp en ziet van alles wat er niet goed gaat. Hij loopt er niet alleen, maar hij werkt er ook. Amos is boer. Het is  een man van het leven, een man van de buurt. Maar in onze tijd, als we zijn boek lezen, zouden wij hem misschien wel een rabiate mopperaar noemen. Iemand die zelden iets goeds zag van het leven. Het risico van mensen die constant mopperen is dat ze op een gegeven moment niet meer serieus genomen worden.  Hij is inderdaad wel erg zwart-wit in zijn denken.  Zijn oordeel over wat hij ziet is dan ook genadeloos. En vervolgens heeft hij God aan zijn zijde want hij weet precies wat God wil en verafschuwt. En ergens diep in ons hebben wij het niet zo op mensen die denken dat zij God aan hun zijde hebben, die denken te weten wat God denkt. Maar dat beeld alleen zou Amos tekort doen! Hij is meer dan die oude mopperaar. Hij is ook iemand die feilloos blootlegt waar het niet goed gaat.

Voor Amos is vrede niet iets van een verre toekomst of uit een grijs verleden. Voor Amos begint de vrede in de eigen buurt. In de eigen omgeving. En in zijn buurt ziet hij een grote mate van zelfgenoegzaamheid en argeloosheid. Een groep mensen ziet hij, die vinden dat ze het toch wel erg goed met zichzelf hebben getroffen. En waar zouden ze zich druk om maken. Het leven moet een feest zijn en vooral geen al te moeilijke vragen stellen. Na ons de zondvloed, wat zullen we nou weer eens voor leuks gaan doen, hoort hij de mensen roepen. Die houding irriteert Amos mateloos. Waar gerechtigheid zou moeten vloeien, daar heerst onrecht. waar saamhorigheid zou moeten zijn, heerst eenkennigheid. Het is niet zo moeilijk om vrede te belijden bij een wolkenloze hemel. Het wordt spannend als we dat ook kunnen als er zich donkere wolken boven ons samen pakken.

Zien jullie dan niet, is de kern van zijn boodschap, dat er zwaar weer op komst is. Ben ik dan de enige!  Amos is misschien niet de enige in zijn buurt die het ziet, maar hij is blijkbaar wel de enige die zijn mond durft open te trekken. Daar hebben we hem weer, die oude mopperaar! Maar de woorden van die oude mopperaar komen wel aan. Ze doen wel au! Ze leggen bloot hoe mensen met elkaar omgaan of juist niet met elkaar omgaan! Ze leggen bloot dat de een zwelgt in rijkdom en de ander moet vrezen voor de achttien miljard bezuinigingen die eraan komen. Ze leggen bloot dat de een roddelt en de ander het slachtoffer is van die roddel. Ze leggen bloot dat de een wel mag meedoen in de buurt en de ander niet gevraagd wordt.

Bij Amos is recht en vrede geen neutrale kwestie. Iets dat je overkomt of van je geboorte mee zou hebben gekregen. Maar het is een kwestie van kiezen. Keuze maken voor het goede, keuze maken voor de ander.  Niet de ander wegdrukken in de marge van de buurt, maar juist proberen mee te nemen ook al zijn we het niet met hem of haar eens, ook al kijken we misschien wat raar aan tegen een levensstijl. Wat voor buren willen we eigenlijk zijn? Geïnteresseerd, betrokken, niet alleen maar gericht op leuke dingen, op feesten en partijen, onder een wolkenloze hemel. Maar ook als het moeilijk gaat worden, als er zich donkere wolken samenpakken?  Durven we er dan ook voor te staan?  Durven we Amos juist dan serieus te nemen, ook al vinden we hem misschien een mopperaar, een zwartkijker. Misschien moeten we dan wel erkennen hij inderdaad God aan zijn zijde te heeft en weet wat God verafschuwt! 

Zo wilde ik met u overwegen, lof zij Jezus Messias. Amen.